Landkaart		Brazilie
Vlag		Groen met een grote gele diamant in het midden met daarin een globe met 25 witte, vijf-puntige sterren (1 voor iedere staat en het federale district) in een arrangement gelijkend op de nachtelijke sterrenhemel boven Brazilie. De globe heeft witte band met het motto ORDEM E PROGRESSO (orde en vooruitgang).
Locatie		Oostelijk Zuid-Amerika, grenzend aan de Atlantische Oceaan.
Oppervlakte		totaal: 8,511,965 km2 land: 8,456,510 km2 water: 55,455 km2 note: inclusief Arquipelago de Fernando de Noronha, Atol das Rocas, Ilha da Trindade, Ilhas Martin Vaz, and Penedos de Sao Pedro e Sao Paulo
Hoofdstad		Brasilia
Administratieve indeling		26 staten (estados, enkelvoud - estado) en 1 federaal district* (distrito federal); Acre, Alagoas, Amapa, Amazonas, Bahia, Ceara, Distrito Federal*, Espirito Santo, Goias, Maranhao, Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Minas Gerais, Para, Paraiba, Parana, Pernambuco, Piaui, Rio de Janeiro, Rio Grande do Norte, Rio Grande do Sul, Rondonia, Roraima, Santa Catarina, Sao Paulo, Sergipe, Tocantins
Regering		Federale Republiek
Talen		Portugees (officiele taal), Spaans, Engels, Frans
Munteenheid		Real (BRL)
Etnische groepen		Blanken 53.7%, mulatto (gemengd blank en zwart) 38.5%, zwatr 6.2%, overige (inclusief Japans, Arabisch, Amerikaans-indiaans) 0.9%, ongespecificeerd 0.7% (2000 census)
Religies		Rooms Katholiek (gemiddeld) 73.6%, Protestants 15.4%, Spriritualisten 1.3%, Bantu/voodoo 0.3%, overig 1.8%, ongespecificeerd 0.2%, geen 7.4% (2000 census)
Geografie		Grootste land in Zuid-Amerika; deelt de grenzen met ieder Zuid-Amerikaans land behalve Chilie en Ecuador
Grenzen		Totaal: 14,691 km Aangrenzende landen: Argentinie 1,224 km, Bolivia 3,400 km, Colombia 1,643 km, Frans Guyana 673 km, Guyana 1,119 km, Paraguay 1,290 km, Peru 1,560 km, Suriname 597 km, Uruguay 985 km, Venezuela 2,200 km
Klimaat		Overwegend tropisch
Uitersten		Laagste punt: Atlantische Oceaan 0 m Hoogste punt Pico da Neblina 3,014 m
Natuurlijke bronnen		Bauxiet, goud, ijzer, mangaan, nikkel, phosphaten, platina, tin, uranium, petroleum, waterkracht, hout
Grondgebruik		bouwland: 6.96% permanente oogst: 0.9% overig: 92.15% (2001)

Als land met diversiteit als één van de hoofdattracties, heeft Brazilië de meest gevarieerde bestemmingen te bieden aan de Nederlandse toerist.

De natuur heeft Brazilië gezegend met enkele van de allermooiste landschappen ter wereld: het Amazoneregenwoud, het grootste tropische oerwoud van de planeet; de Pantanal, een gebied met een weelderige biodiversiteit; de watervallen van Iguaçu; en de 134 beschermde natuurgebieden verspreid over het hele land. En dan hebben het nog niet eens over de schitterende stranden langs de meer dan 7.000 kilometerlange Braziliaanse kust aan de Atlantische oceaan.

De diversiteit is niet alleen aanwezig in de natuurlijke kenmerken van Brazilië, maar eveneens in de rijkdom aan culturele uitingen van de Brazilianen, een erfenis van een vermenging van rassen en geloven. Dit resulteerde in een vriendelijk en gastvrij volk verenigd door één taal, het Portugees.

Brazilië heeft tevens grote steden met aparte kenmerken en verschillende attracties voor de bezoekers. De federale hoofdstad, Brasília, is een toonbeeld van de stedenbouw van Lúcio Costa en de indrukwekkende modernistische architectuur van Oscar Niemeyer. Rio de Janeiro met zijn beroemde stranden en panorama’s, is een van de belangrijkste culturele centra van Brazilië. São Paulo, de grootste stad van het land, is een verfijnd handelscentrum met een rijke gastronomische traditie en een bruisend nachtleven. De stad Salvador, de hoofdstad van Staat Bahia, weerspiegelt de boeiende Portugese koloniale erfenis verweven met de Afrikaanse culturele tradities.

Voor de Nederlandse toerist is een bezoek aan Brazilië echter niet compleet zonder een tussenstop in Recife, de hoofdstad van de Staat Pernambuco. Recife was de hoofdstad van het Hollands Brazilië in de zeventiende eeuw. Overblijfselen van de aanwezigheid van de Hollanders zijn er tot op heden te vinden en te bewonderen. Op zes kilometer afstand van Recife ligt het mooie stadje Olinda, één van de historische steden op de lijst van Culturele Erfgoed van UNESCO.
Brazilië wordt vooral gekenmerkt door vier grote geografische eenheden:
de kuststrook die oorspronkelijk was bedekt met mata atlantica. Hier is de kolonisatie begonnen en liggen de meeste grote steden
Het Hoogland van Brazilië in het midden. Dit gebied kent verschillende kenmerken. Tropisch regenwoud in het noorden en zuiden, savanne in het midden (de Cerrado), en een droge woestijnsteppe in het noordoosten van Brazilië (de Caatingas). Het klimaat in dit gebied behoort tot het savanneklimaat, met uitzondering van het zuiden, waar een maritiem klimaat heerst.
het Zuiden met een middellandsezeeklimaat
Het Amazonebekken in het noordwesten. Hier bevindt zich hoofdzakelijk het bedreigde Amazonewoud en de op één na langste rivier van de wereld, de Amazone. Het klimaat in dit gebied behoort tot het tropisch regenwoudklimaat.
Brazilië heeft de grootste bevolking in Zuid-Amerika en is het vijfde land in de wereld qua inwoneraantal. De mensen zijn divers in oorsprong: het is een mengelmoes van Afrikanen, Europeanen en indianen. Hoewel elementen van de Afrikaanse en Indiaanse culturen voortleven in de Braziliaanse cultuur, heeft Brazilië overwegend een Westerse cultuur. Het Portugees is de officiële taal. Vele Brazilianen zijn eentalig; diegenen die een tweede taal machtig zijn spreken voornamelijk ook Spaans, Engels of Duits (met name in het zuiden). Ongeveer 90% van de bevolking is rooms-katholiek maar in hoog tempo neemt het aantal Protestante (Evangelische) kerken toe. De ongeveer 150.000 inheemse volkeren worden gevonden in de regenwouden in de rivierbeddingen van de Amazone. Circa 12% van het landgebied van Brazilië is terzijde gesteld aan inheemse gebieden. Er zijn meer dan 50 universiteiten in het land.
De Braziliaanse cultuur weerspiegelt de grote verscheidenheid aan landschappen en verschillende bevolkingsgroepen die het land vormen. Het reusachtige Amazoneregenwoud is de bakermat van de mythen en voorouderlijke tradities van de autochtone bevolking. De vruchtbare kustgebieden waren het toneel van de eerste ontmoetingen tussen de inheemse volkeren en Portugese kolonisten en het was ook daar dat grote aantallen Afrikanen als slaven aan land kwamen. Migranten uit Italië, Duitsland, Japan, Polen en andere landen vonden een nieuw thuis op het platteland in het zuiden. Maar de meest gunstige plaatsen voor de integratie van de verschillende rassen en de vermenging van culturele tradities en geloven zijn de bruisende steden langs de kust. Kortom, alle gebieden geven blijk van de diversiteit van Brazilië.
De inbreng van de inheemse tradities is zeer groot in de Braziliaanse cultuur. Brazilië heeft geen grote pre-Columbiaanse beschavingen gekend zoals elders in Latijns-Amerika. Toch is de invloed van de Amerikaans-indiaanse rassen tot op de dag van vandaag nog zeer tastbaar, zowel in de etnische vorming van het volk, als in de culturele en artistieke uitingen. De muziek, de dans, de kookkunst, de woordenschat, de mythen en het gedrag zelf van de Brazilianen, alles is gelardeerd met van de autochtonen geërfde waarden.

Er zijn vele voorbeelden van. Zo onthaalden de indianen in Bahia Pedro Álvares Cabral en zijn matrozen in 1500 met muziek en dans. Ook hebben de Brazilianen de merkwaardige gewoonte om dagelijks wel twee tot drie keer een bad te nemen hetgeen de Nederlanders in de zeventiende eeuw al opviel en tot vandaag de buitenlandse bezoekers verbaast. De cassavemeel, zo’n belangrijk onderdeel van de Braziliaanse maaltijd, is inheems. En de moderne muziek van Brazilië – van Villa-Lobos en Marlos Nobre tot Tom Jobim en Caetano Veloso – draagt ook vele indiaanse sporen. In al deze voorbeelden speelt het autochtone component een grote rol.

De Grondwet van 1988, de Braziliaanse wetgeving en de regeringspolitiek, geven de autochtone bevolking het recht op het bezit en het vruchtgebruik van de gebieden waar zij al eeuwenlang leven, evenals het recht op behoud van hun sociale organisatie, hun taal, gewoontes en gebruiken. Meer dan 10% van het Braziliaans grondgebied is aan de indiaanse gemeenschappen toegekend. Er zijn zelfs speciale maatregelen genomen, zoals de oprichting van scholen om de indiaanse talen te behouden.

De Europese wortels zijn hoofdzakelijk Portugees, maar ook Spaans, Frans, Italiaans, Duits, Engels en Nederlands. Al deze wortels vormen de basis van de normen, de vormelijke elementen en de erudiete cultuur, vaak rechtstreeks overgenomen van de modellen uit het oude werelddeel. Van 1500 tot aan het einde van de negentiende eeuw werd Brazilië geregeerd door een katholieke dynastie met bloedbanden met alle Europese koninklijke families. Er bestaat dan ook geen twijfel over de Braziliaanse voorliefde voor Europese tradities en instellingen. De Braziliaan beschouwt zich typisch “westers”. Hij ziet in zowel de Europese landen, als in de Verenigde Staten, de voorbeelden waaraan hij zich wil spiegelen. Het aandeel van andere bronnen is ook van belang, soms zelfs essentieel – maar de basis is onmiskenbaar westers, Europees.

De Afrikanen die onder onmenselijke omstandigheden als slaven naar Brazilië zijn gebracht, hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de materiële opbouw van Brazilië. De Afrikaanse cultuur voegde tevens een eigen impuls toe aan de autochtone en Europese elementen. Deze is zeer goed merkbaar in de muziek en dans, in de terminologie, in het eten, in de kleding en ook in het gedrag van het Braziliaanse volk.

Zelfs in kunstvormen traditioneel verbonden met de Europese wortels, zoals de religieuze schilderkunst uit de koloniale tijd, is de Afrikaanse presentie merkbaar in de details. Het is, bijvoorbeeld, te zien aan de schildering van Maagd Maria als kleurlinge, op het plafond van de Heilige Franciscuskerk in Ouro Preto, een meesterwerk uit de Braziliaanse barok. De belangrijkste musici uit de koloniale tijd waren mestiezen. Ook de grootste Braziliaanse kunstenaar van de achttiende eeuw, de architect en beeldhouwer Antônio Francisco Lisboa – ‘o Aleijadinho’ (de kleine kreupele) – en de grootste Braziliaanse schrijver van de negentiende eeuw, Machado de Assis, waren mulatten.

Tot op heden zijn sommige van de meest karakteristieke Braziliaanse kunstuitingen schatplichtig aan de Afrikaanse erfenis. De ‘capoeira’, de traditionele gevechtsdans, wint wereldwijd nog steeds aan populariteit. De Braziliaanse voetballers hebben op sambaritme al vijf keer het wereldkampioenschap gewonnen en hun topvoetballer, Pelé, is zwart. En mocht er nog iets over de Afrikaanse invloed te bewijzen vallen, dan is het voldoende om er nog op te wijzen dat Brazilië buiten Afrika de grootste zwarte bevolking heeft. Meer dan 40% van de totale Braziliaanse bevolking is zwart.

Dit omvangrijke bestanddeel van de Braziliaanse bevolking is op de hogere niveaus van onderwijs, economie, openbaar bestuur en andere activiteiten echter nog steeds niet evenredig in aantal vertegenwoordigd. Daarom zijn er door de burgermaatschappij en de regering speciale acties op touw gezet om de deelname van de Brazilianen van Afrikaanse afkomst aan het economische, culturele en politieke leven van het land te vergemakkelijken.

Het is in de rassenmenging, de smeltkroes, dat de geest van de Braziliaanse cultuur tot uitdrukking komt. De Modernistische Beweging van 1922 heeft de culturele “antropofagie” gekristalliseerd als synthese van de Braziliaanse kunst. Sinds de koloniale tijd is alles in de muziek, in de beeldende kunst en in de theaterkunst veelkleurig en heterogeen. De internationaal zo succesvolle Bossa Nova is veel verschuldigd aan Debussy en Chopin, aan de modinha, aan de samba en aan de bolero, maar draagt eveneens de Afro-Braziliaanse ritmes in zich, alles op smaak gebracht met de heilzame invloed van de Noord-Amerikaanse jazz.

Dit verklaart wellicht de ontvankelijkheid op brede schaal van de Braziliaanse kunst. Of het nu de zogeheten MPB (Música Popular Brasileira) is of de “design”, de architectuur of het ballet, de film of de internationaal zo geslaagde vorm van expressie, de Braziliaanse soapseries, de culturele productie van Brazilië is altijd schatplichtig aan de invloeden die de natie hebben gevormd. Het is blanke, zwarte, indiaanse, Aziatische, Arabische en Joodse kunst en deze kunst is door zijn prettig Braziliaanse harmonie wereldwijd aantrekkelijk.

Wil je meer weten? Kijk verder op onze website en je vindt veel aanvullende informatie en foto's